Pałac Czartoryskich
Został zbudowany w latach 1731-1736 przez Zofie Marie z Sieniawskich oraz Augusta Aleksandra Czartoryskiego w miejscu zburzonego przez Szwedów ćwierć wieku wcześniej okazałego pałacu Lubomirskich. Pierwotnie drugie piętro centralnej części pałacu było węższe od piętra pierwszego i posiadało jedynie trzy okna. Z dziedzińca na taras prowadziły po obu stronach reprezentacyjne schody, szczyt fasady wieńczyła zaś rzeźbiona attyka. Niestety podczas adaptacji budynku dal potrzeb Instytutu Wychowania Panien przeprowadzonej w Latach 1842-1844 przez władze rosyjskie, zniszczono te charakterystyczne dla rezydencji elementy, nadając budynkowi charakter bardziej użytkowy.
Warto w nim zwiedzić reprezentacyjne pomieszczenia takie jak: sala kamienna, sala gotycka, sala rycerska, oraz zabytkową klatkę schodową

Świątynia Sybilli

Została wzniesiona po trzecim rozbiorze Polski – w latach 1798-1801 na wzór świątyni w Tivoli we Włoszech jako miejsce przechowywania pamiątek narodowych. Jej przeznaczeniem miało być pielęgnowanie świetności Rzeczypospolitej – świadczy o tym napis nad wejściem „Przeszłość-Przyszłości”.
Warto zobaczyć: stała ekspozycja pamiątek zgromadzonych przez Izabelę Czartoryską

Dom Gotycki

Powstał niedługo po wybudowaniu Świątyni Sybilli w 1809 r. Gromadzone miały być w nim pamiątki z podróży zagranicznych, szybko jednak zagościły tam również akcenty patriotyczne. Przy budowie Domu Gotyckiego wykorzystano zebrane przez Izabelę lapidaria z historycznych miejsc i budowli – wmurowano je w zewnętrzne ściany.

Domek Grecki

Wzniesiony w latach 1878-1891, stanowił pierwotnie fronton nieistniejącej już dziś oranżerii. Obecnie po dobudowaniu do niego odpowiednich pomieszczeń, pełni on rolę biblioteki miejskiej

Domek Aleksandryjski (Żółty)

Zbudowany przez Czartoryskich jako gościnna rezydencja cara Aleksandra I, który niejednokrotnie odwiedzał Puławy.

Domek (Altana) Chiński

Wzniesiony w połowie XVIII w., jest jednym ze starszych zabudowań osady pałacowej. Był prawdopodobnie elementem krajobrazowym parku, służył także jako miejsce parzenia i picia herbaty.

Pałac Marynki

Został wybudowany przez Izabelę i Adama Kazimierza Czartoryskich dla córki Marii Wirtemberskiej, która po nieudanym małżeństwie 1792 r, powróciła do Puław – obecnie w budynku mieści się Instytut Pszczelnictwa.

Kaplica Pałacowa (Kościół „na górce”)

Wzniesiono ja w 1803 r przez Adama Kazimierza Czartoryskiego ku czci matki Zofii Marii z Sieniawskich. Było to jednocześnie miejsce, które fundator darzył szczególnym szacunkiem i uznaniem, to tu po jego śmierci we wnęce prezbiterium spoczęło jego serce od 1820 roku kaplica pełni funkcje kościoła parafialnego.

Brama Rzymska

Łącząca park z ul. Głęboką. Wzniesiono ja na wzór łuku tryumfalnego Tytusa w Rzymie. Brama wybudowana w formie romantycznej, trwałej ruiny z ubytkami muru, które celowo nie są uzupełniane.

Sarkofag

Poświecony jest pamięci Augusta Aleksandra Czartoryskiego i Zofii Czartoryskiej. Zbudowany na wzór nagrobka Scypiona Rzymie. W dolnej części marmurowy.

Groty

Powstały na skutek eksploatacji kamienia wapiennego, później – za czasów Księżnej Izabeli – stały się romantyczną atrakcja parku. W jednej z grot urządzono nawet kaplicę. W ostatnich latach groty poddane zostały gruntownej renowacji i obecnie udostępnione SA dla odwiedzających Puławy i osadę pałacowa.

Wieża ciśnień

Wybudowana w 1897 r podczas modernizacji XVII – wiecznego systemu wodociągów do dzisiaj dostarcza wodę do Pałacu.

Willa Samotnia

Jest jednym z niewielu ocalałych budynków istniejących tym miejscu w połowie XIX w. To właśnie tutaj toczyło się ówczesne życie towarzyskie i kulturalne Puław. Odrestaurowana Willa Samotnia jest dzisiaj siedziba Towarzystwa Przyjaciół Puław oraz stylowej restauracji Łucja – nazwanej od imienia XIX wiecznej właścicielki willi pisarki Łucji Rautenstrauchowej.

Gimnazjum im. A.J. Czartoryskiego (Obecne I L.O.)

Budynek powstał w latach 1923-1926 na potrzeby funkcjonującej od 1916 roku pierwszej w pełni polskiej szkoły ponadpodstawowej w Puławach. Placówka funkcjonuje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego, łącznie z okresem II wojny światowej, kiedy formalnie zamknięta przez Niemców prowadziła tajne nauczanie.



Äąąródło: Roman Woch: Szlaki Rowerowe okolic Puław. Wyd. „KartPol”. Puławy 2005